Khoảng cách giữa hai thế hệ...
Sự khác biệt về quan điểm, tư duy, lối sống giữa bố mẹ và con cái tạo ra khoảng cách giữa hai thế hệ.
Phổ biến những bất đồng
Vân Anh (20 tuổi, phường Máy Chai, quận Ngô Quyền):
“Bố mẹ em không cho em chơi với những bạn nhuộm tóc và trang điểm vì cho thế là hư hỏng. Nhưng thực ra những bạn ấy chỉ muốn làm mình đẹp hơn thôi, ngoài ra các bạn ấy vẫn học tốt và thân thiện, không đua đòi. Nhưng dù thanh minh thế nào bố mẹ cũng không hiểu nên em chọn cách im lặng. Không những thế bố mẹ còn doạ rằng nếu con cắt tóc, trang điểm bố sẽ cạo trọc luôn”. Vân Anh cho rằng em đã 20 tuổi, bạn bè em cũng tầm tuổi đó, nên em và bạn bè có quyền chọn cho mình cách sống như mình muốn mà vẫn học tốt, thân thiện với mọi người và cho rằng bố mẹ không nên cấm đoán.
Lê Dũng (17 tuổi, phường Niệm Nghĩa, quận Lê Chân) ngán ngẩm kể lại:
“Em có một đứa bạn thân, từ lâu mẹ em đã không thích nó và không muốn bọn em chơi với nhau vì hoàn cảnh nhà nó phức tạp, bố mẹ nó bỏ nhau và mẹ em nghe ai đó nói là anh trai nó bị nghiện. Cách đây 2 tháng, biết tin anh nó bị chết vì chích ma tuý quá liều; mẹ không chỉ cấm mà còn dọa sẽ từ em nếu em tiếp tục chơi với bạn ấy. Mặc dù chúng em vẫn chơi với nhau nhưng nó không dám đến nhà em nữa vì bị bố mẹ em xem thường và có những lời nói rất khó nghe”.
Theo Dũng, bạn em dù sinh ra trong một gia đình phức tạp nhưng nó không phải là người hư hỏng, và do vậy hoàn cảnh gia đình của bạn em hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến tình bạn giữa hai đứa. Nhưng mẹ em thì lo lắng rằng, hoàn cảnh như vậy chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tính cách và không sớm thì muộn cũng sẽ hư hỏng và sợ con mình bị ảnh hưởng từ bạn.
Thanh Tùng (19 tuổi, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền) rất bức xúc: “Em đi chơi đâu cũng vậy, mặc dù đã xin phép trước nhưng cứ 30 phút mẹ lại gọi điện hỏi con đang ở đâu, làm gì? Nhiều khi thấy rất ngượng với bạn bè và cũng rất bực vì cảm thấy mẹ không hề tin tưởng mình”. Tùng cho rằng hai mẹ con thật khó nói chuyện được với nhau, vì khi nói chuyện, mẹ Tùng luôn áp đặt cho con cái phải hành động như người lớn.
Nguyên nhân đến từ hai phía
Cha mẹ thường nhìn xã hội với cái nhìn chín chắn và tất cả những gì đã trải nghiệm, trong khi đó các bạn trẻ lại có tư tưởng phóng khoáng và tiến bộ hơn. Nhiều bậc cha mẹ quan niệm, một gia đình có nề nếp là con cái đi đâu cũng phải về đúng giờ, làm gì cũng phải báo cáo, chỉ được chơi với người này, không được quan hệ với người kia,… Trong khi đó, giới trẻ đang sống trong một thế giới “mở”, năng động, thích khám phá những cái mới. Giới trẻ có xu hướng tìm kiếm sự độc lập, muốn tách khỏi bố mẹ, thích tự mình quyết định; thế nhưng bố mẹ có xu hướng co mình lại, làm vỏ bọc vây kín lấy con vì thấy môi trường xã hội quá phức tạp. Một bên cố vây, một bên cố thoát, thế nên khoảng cách tâm lý giữa các thế hệ ngày càng lớn.
Quốc Hưng và Kiều Anh vừa tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng. Hai bạn yêu nhau suốt 4 năm học đại học. Mọi việc có vẻ thuận lợi vì hai gia đình không phản đối. Ra trường, bất ngờ Quốc Hưng có được một suất học bổng bên Pháp, nhưng anh quyết định ở làm, tự kiếm việc làm và cưới vợ!
Bố mẹ Hưng nổi giận đùng đùng, hỏi cậu con trai: “Thử hỏi con bao nhiêu tuổi, kiếm được bao nhiêu tiền một tháng mà bày đặt chuyện lấy vợ?”. Hưng cứng rắn: “Đối với bố mẹ, con là trẻ con, nhưng đối với Kiều Anh, con là người lớn và con có trách nhiệm bảo vệ tình yêu của mình”. Cuộc khẩu chiến kết thúc trong thế bất phân thắng bại.
Trong mắt con cái, người lớn cũng luôn cổ hủ, cố chấp.
Bạn Thanh Minh (19 tuổi, phường Quán Trữ, quận Kiến An) tâm sự:
“Em da trắng, mũi cao, các bạn khuyên nhuộm tóc vàng sẽ rất đẹp. Cha mẹ em là nhà giáo, rất nghiêm khắc, em không dám nhuộm vàng, chỉ dám nhuộm màu hơi nâu, nhưng về cũng bị mắng cho một trận ra trò. Hình như cha mẹ em có ấn tượng không tốt, thậm chí luôn có thành kiến về thanh niên bây giờ, họ luôn cho rằng thanh niên dễ hư hỏng, không nghe lời. Dù không muốn nhưng em vẫn cho rằng người lớn sao quá cổ hủ, hẹp hòi, không thích tiếp thu cái mới. Em cũng đã nhuộm lại tóc màu đen, đôi khi cũng muốn bàn bạc với mẹ kiểu tóc này, kiểu tóc khác nhưng không dám”.
Dưới con mắt của cha mẹ, con cái dù lớn đến đâu cũng vẫn là trẻ con. Cũng chính vì thế mà cha mẹ thường ít lắng nghe những gì con mình nói, có nghe thì cũng để “nghe cho có”. Sau nhiều lần như vậy, giới trẻ ít tâm sự với bố mẹ hơn và có xu hướng tìm đến bạn bè cùng trang lứa. Nhiều bậc cha mẹ than phiền con cái không tâm sự với mình, chuyện gì cũng muốn tự giải quyết, rất dễ sai lầm.
Để hiểu được tâm lý người trẻ bây giờ, tránh áp đặt những nguyên tắc của mình nhiều khi cha mẹ cũng nên nhớ lại thời trẻ mình đã suy nghĩ và hành động như thế nào để thông cảm với con cái hơn và có cách tốt nhất để gần gũi con.
Ngược lại, các bạn trẻ cũng nên đặt mình vào hoàn cảnh của bố mẹ để hiểu và thông cảm. Nhiều gia đình vì hoàn cảnh khó khăn, nên dù rất thương yêu con, bố mẹ cũng không có khả năng cho con mình ăn diện bằng bạn bè, con cái vì thế nghĩ bố mẹ quá khó tính. Những lời khuyên của cha mẹ cũng được đúc kết từ kinh nghiệm của cả cuộc đời, các bạn trẻ nên biết lắng nghe và gạn lọc những gì tốt nhất cho mình.
Các chuyên gia tâm lý cho rằng: muốn con cái cởi mở lòng mình, trước hết các bậc phụ huynh cũng phải coi con mình là bạn và nhất là phải lắng nghe mặc dù không đồng ý với quan điểm của con, sau đó mới đưa ra những lời khuyên; còn đối với giới trẻ, họ cũng không nên quá cực đoan để hiểu các bậc phụ huynh của mình và dung hoà được một cách tốt nhất sở thích với những “nguyên tắc” của cha mẹ. Thay vì tranh cãi, nếu cả hai phía cùng chịu khó lắng nghe nhau thì khoảng cách mới có thể ngày một rút ngắn.
Ngọc Hà
Phổ biến những bất đồng
Vân Anh (20 tuổi, phường Máy Chai, quận Ngô Quyền):
“Bố mẹ em không cho em chơi với những bạn nhuộm tóc và trang điểm vì cho thế là hư hỏng. Nhưng thực ra những bạn ấy chỉ muốn làm mình đẹp hơn thôi, ngoài ra các bạn ấy vẫn học tốt và thân thiện, không đua đòi. Nhưng dù thanh minh thế nào bố mẹ cũng không hiểu nên em chọn cách im lặng. Không những thế bố mẹ còn doạ rằng nếu con cắt tóc, trang điểm bố sẽ cạo trọc luôn”. Vân Anh cho rằng em đã 20 tuổi, bạn bè em cũng tầm tuổi đó, nên em và bạn bè có quyền chọn cho mình cách sống như mình muốn mà vẫn học tốt, thân thiện với mọi người và cho rằng bố mẹ không nên cấm đoán.
Lê Dũng (17 tuổi, phường Niệm Nghĩa, quận Lê Chân) ngán ngẩm kể lại:
“Em có một đứa bạn thân, từ lâu mẹ em đã không thích nó và không muốn bọn em chơi với nhau vì hoàn cảnh nhà nó phức tạp, bố mẹ nó bỏ nhau và mẹ em nghe ai đó nói là anh trai nó bị nghiện. Cách đây 2 tháng, biết tin anh nó bị chết vì chích ma tuý quá liều; mẹ không chỉ cấm mà còn dọa sẽ từ em nếu em tiếp tục chơi với bạn ấy. Mặc dù chúng em vẫn chơi với nhau nhưng nó không dám đến nhà em nữa vì bị bố mẹ em xem thường và có những lời nói rất khó nghe”.
Theo Dũng, bạn em dù sinh ra trong một gia đình phức tạp nhưng nó không phải là người hư hỏng, và do vậy hoàn cảnh gia đình của bạn em hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến tình bạn giữa hai đứa. Nhưng mẹ em thì lo lắng rằng, hoàn cảnh như vậy chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tính cách và không sớm thì muộn cũng sẽ hư hỏng và sợ con mình bị ảnh hưởng từ bạn.
Thanh Tùng (19 tuổi, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền) rất bức xúc: “Em đi chơi đâu cũng vậy, mặc dù đã xin phép trước nhưng cứ 30 phút mẹ lại gọi điện hỏi con đang ở đâu, làm gì? Nhiều khi thấy rất ngượng với bạn bè và cũng rất bực vì cảm thấy mẹ không hề tin tưởng mình”. Tùng cho rằng hai mẹ con thật khó nói chuyện được với nhau, vì khi nói chuyện, mẹ Tùng luôn áp đặt cho con cái phải hành động như người lớn.
Nguyên nhân đến từ hai phía
Cha mẹ thường nhìn xã hội với cái nhìn chín chắn và tất cả những gì đã trải nghiệm, trong khi đó các bạn trẻ lại có tư tưởng phóng khoáng và tiến bộ hơn. Nhiều bậc cha mẹ quan niệm, một gia đình có nề nếp là con cái đi đâu cũng phải về đúng giờ, làm gì cũng phải báo cáo, chỉ được chơi với người này, không được quan hệ với người kia,… Trong khi đó, giới trẻ đang sống trong một thế giới “mở”, năng động, thích khám phá những cái mới. Giới trẻ có xu hướng tìm kiếm sự độc lập, muốn tách khỏi bố mẹ, thích tự mình quyết định; thế nhưng bố mẹ có xu hướng co mình lại, làm vỏ bọc vây kín lấy con vì thấy môi trường xã hội quá phức tạp. Một bên cố vây, một bên cố thoát, thế nên khoảng cách tâm lý giữa các thế hệ ngày càng lớn.
Quốc Hưng và Kiều Anh vừa tốt nghiệp Đại học Dân lập Hải Phòng. Hai bạn yêu nhau suốt 4 năm học đại học. Mọi việc có vẻ thuận lợi vì hai gia đình không phản đối. Ra trường, bất ngờ Quốc Hưng có được một suất học bổng bên Pháp, nhưng anh quyết định ở làm, tự kiếm việc làm và cưới vợ!
Bố mẹ Hưng nổi giận đùng đùng, hỏi cậu con trai: “Thử hỏi con bao nhiêu tuổi, kiếm được bao nhiêu tiền một tháng mà bày đặt chuyện lấy vợ?”. Hưng cứng rắn: “Đối với bố mẹ, con là trẻ con, nhưng đối với Kiều Anh, con là người lớn và con có trách nhiệm bảo vệ tình yêu của mình”. Cuộc khẩu chiến kết thúc trong thế bất phân thắng bại.
Trong mắt con cái, người lớn cũng luôn cổ hủ, cố chấp.
Bạn Thanh Minh (19 tuổi, phường Quán Trữ, quận Kiến An) tâm sự:
“Em da trắng, mũi cao, các bạn khuyên nhuộm tóc vàng sẽ rất đẹp. Cha mẹ em là nhà giáo, rất nghiêm khắc, em không dám nhuộm vàng, chỉ dám nhuộm màu hơi nâu, nhưng về cũng bị mắng cho một trận ra trò. Hình như cha mẹ em có ấn tượng không tốt, thậm chí luôn có thành kiến về thanh niên bây giờ, họ luôn cho rằng thanh niên dễ hư hỏng, không nghe lời. Dù không muốn nhưng em vẫn cho rằng người lớn sao quá cổ hủ, hẹp hòi, không thích tiếp thu cái mới. Em cũng đã nhuộm lại tóc màu đen, đôi khi cũng muốn bàn bạc với mẹ kiểu tóc này, kiểu tóc khác nhưng không dám”.
Dưới con mắt của cha mẹ, con cái dù lớn đến đâu cũng vẫn là trẻ con. Cũng chính vì thế mà cha mẹ thường ít lắng nghe những gì con mình nói, có nghe thì cũng để “nghe cho có”. Sau nhiều lần như vậy, giới trẻ ít tâm sự với bố mẹ hơn và có xu hướng tìm đến bạn bè cùng trang lứa. Nhiều bậc cha mẹ than phiền con cái không tâm sự với mình, chuyện gì cũng muốn tự giải quyết, rất dễ sai lầm.
Để hiểu được tâm lý người trẻ bây giờ, tránh áp đặt những nguyên tắc của mình nhiều khi cha mẹ cũng nên nhớ lại thời trẻ mình đã suy nghĩ và hành động như thế nào để thông cảm với con cái hơn và có cách tốt nhất để gần gũi con.
Ngược lại, các bạn trẻ cũng nên đặt mình vào hoàn cảnh của bố mẹ để hiểu và thông cảm. Nhiều gia đình vì hoàn cảnh khó khăn, nên dù rất thương yêu con, bố mẹ cũng không có khả năng cho con mình ăn diện bằng bạn bè, con cái vì thế nghĩ bố mẹ quá khó tính. Những lời khuyên của cha mẹ cũng được đúc kết từ kinh nghiệm của cả cuộc đời, các bạn trẻ nên biết lắng nghe và gạn lọc những gì tốt nhất cho mình.
Các chuyên gia tâm lý cho rằng: muốn con cái cởi mở lòng mình, trước hết các bậc phụ huynh cũng phải coi con mình là bạn và nhất là phải lắng nghe mặc dù không đồng ý với quan điểm của con, sau đó mới đưa ra những lời khuyên; còn đối với giới trẻ, họ cũng không nên quá cực đoan để hiểu các bậc phụ huynh của mình và dung hoà được một cách tốt nhất sở thích với những “nguyên tắc” của cha mẹ. Thay vì tranh cãi, nếu cả hai phía cùng chịu khó lắng nghe nhau thì khoảng cách mới có thể ngày một rút ngắn.
Ngọc Hà
Nhận xét
Đăng nhận xét